chữ hiếu
Định nghĩa
- Danh từ:
- Khái niệm về lòng kính trọng và biết ơn đối với cha mẹ: "chữ hiếu" chỉ đạo đức, phẩm hạnh của con cái trong việc tôn kính, phụng dưỡng và vâng lời cha mẹ, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với công sinh thành, dưỡng dục.
- Giá trị văn hóa và luân lý truyền thống: "chữ hiếu" là một trong những nguyên tắc đạo đức cốt lõi của xã hội Việt Nam và phương Đông, nhấn mạnh trách nhiệm của con cái đối với cha mẹ cả khi còn sống lẫn khi đã mất.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Chữ hiếu là nền tảng của đạo đức gia đình. (Khái niệm về lòng kính trọng cha mẹ là cơ sở cho đạo đức trong gia đình.)
- Anh ấy luôn giữ tròn chữ hiếu với cha mẹ già. (Anh ấy luôn thực hiện đầy đủ bổn phận và lòng kính trọng đối với cha mẹ già.)
- Trong văn hóa Việt, chữ hiếu được coi trọng hơn cả. (Trong văn hóa Việt Nam, giá trị luân lý về lòng biết ơn cha mẹ được đặt lên hàng đầu.)
Các cách sử dụng nâng cao
"giữ tròn chữ hiếu": thực hiện đầy đủ bổn phận làm con, không để cha mẹ phiền lòng.
- Dù bận rộn, cô ấy vẫn cố gắng giữ tròn chữ hiếu bằng cách thường xuyên thăm hỏi cha mẹ. (Dù công việc bận rộn, cô ấy vẫn làm tròn trách nhiệm làm con bằng cách thường xuyên quan tâm cha mẹ.)
"chữ hiếu làm đầu": đề cao lòng kính trọng cha mẹ lên trên hết.
- Trong gia đình, chữ hiếu làm đầu, con cái phải luôn nhớ ơn sinh thành. (Trong gia đình, lòng kính trọng cha mẹ là ưu tiên hàng đầu, con cái phải luôn ghi nhớ công ơn sinh dưỡng.)
Biến thể và từ gần giống
Hiếu thảo (tính từ): có lòng kính trọng và biết ơn cha mẹ.
- Người con hiếu thảo luôn chăm sóc cha mẹ lúc ốm đau. (Người con có lòng biết ơn luôn chăm sóc cha mẹ khi họ bệnh tật.)
Bất hiếu (tính từ): không có lòng kính trọng, biết ơn đối với cha mẹ — trái nghĩa với chữ hiếu.
- Hành vi bất hiếu bị xã hội lên án mạnh mẽ. (Hành vi thiếu lòng kính trọng cha mẹ bị xã hội chỉ trích nặng nề.)
Từ đồng nghĩa
- Hiếu đạo: đạo lý làm con, bao gồm lòng kính trọng và bổn phận đối với cha mẹ.
- Lòng hiếu thảo: tình cảm biết ơn và hành động phụng dưỡng cha mẹ.
Thành ngữ liên quan
Chữ hiếu, chữ trung: hai phẩm chất đạo đức cao quý, lòng kính trọng cha mẹ và lòng trung thành với đất nước.
- Người xưa dạy: "Chữ hiếu, chữ trung vẹn cả hai mới là người quân tử." (Người xưa dạy rằng: lòng kính trọng cha mẹ và lòng trung thành với đất nước đều trọn vẹn mới là người đạo đức.)
Hiếu thảo vi tiên: lòng kính trọng cha mẹ là ưu tiên hàng đầu trong các đức hạnh.
- Trong gia đình, hiếu thảo vi tiên, con cái phải lấy việc phụng dưỡng cha mẹ làm trọng. (Trong gia đình, lòng kính trọng cha mẹ là ưu tiên số một, con cái phải coi việc chăm sóc cha mẹ là quan trọng.)